Tanrıya Yalvarmak mı, Kendi Tutumumuzu Düzeltmek mi: Duanın Denetimimizdeki Payı

Bence odağımızı neyi kontrol edebiliyoruz neyi edemiyoruz ayrımında tutup, ne kadar fazla pratik yapabilirsek o derece dua veya dilek inancının kaybolduğunu göreceğimizi düşünüyorum. Dilek bir olumlama ihtiyacına karşılık gelen pozitif bir olguya dönüşür. Aklıma başka bir soru geldi İnsanın sevilme, onaylanma, ait olma ihtiyaçlarından hangisine yakındır acaba Dilek ?

Pratikle dileğin kendiliğinden çözüldüğünü söylemen bence doğru bir gözlem, ama burada bir ayrım yapmak gerekiyor. Kontrol edemediğimizi kabul etmek dileği ortadan kaldırmaz, yalnızca dileğin ne işe yaradığını değiştirir. Epiktetos'un ayrımı bize elimizde olmayanı bırakmayı öğütler, ama insan elinde olmayana yine de bağlanmaya devam eder. Belki asıl mesele dileğin olumlamaya dönüşmesi değil, o olumlamanın neye ihtiyaç duyduğunu saklamasıdır. Sen de sorunu tam bu noktaya koydun: sevilme, onaylanma, ait olma. Bence dilek en çok aidiyetin kırılganlığına yakın duruyor. Ait olmak istemek, kendimizi bir başkasının bakışına bırakmak demek ve bu bakış gelmediğinde dileğin kendisi bir yara gibi açılıyor. Dileğin bir ihtiyacı işaret ettiğini kabul edersek, sorun dileğin bitmesi değil, dileğin hangi boşluğa seslendiğini görebilmek olur.

Kontrol edemediğin bir şeyin üzerinde düşünmeme pratiği geliştireceğin için dilek veya dua kısmı azalacaktır diye düşünüyorum. Ben de sevilme ihtiyacına yakın olduğunu düşünüyorum. Sevilen insanın durduğu noktada diğer ayakların bir biri ile çorap söküğü gibi bağlantıda olduğu bir alanda dileğe pek ihtiyaç kalmayacaktır sanki.