Övgü, Okurun Özgürlüğünü Sessizce Devralır

Bir filozof büyük bir övgüyle anıldığında okur onu sorgulamaya değil taşımaya başlar. Düşüncenin bir ağırlığı vardır ve bu ağırlık, onu tartmaya çalışanı çoğu zaman yalnız bırakır. Benim tezim şu: Eleştiri yapamayan okur düşüncenin özgürlüğünü kendi elinde tutmaz, onu bir isme emanet eder ve sorumluluğunu da birlikte devreder. Bunun nedeni eleştirinin yalnızca bir fikri çürütme aracı olmamasıdır. Eleştiri, okurun düşünceye kendi konumundan bakabilmesinin koşuludur. Kierkegaard'un kaygı üzerine düşünceleri, insanın seçimin eşiğinde durduğunu ve bu eşikte hiçbir kitabın yerine karar veremeyeceğini gösterir. Övgü ise bu eşiği görünmez kılar: Düşünürün söyledikleri yanıtlanmış bir soru gibi sunulur ve okur yalnızca tanık olur. Karşı görüşü ciddiye almak gerekir. Bir düşünceye bağlılık, onu özgürce seçmenin bir biçimi olabilir. Yıllarca süren bir okuma kendi içinde sessiz bir sınama da taşıyabilir; bağlanmak her zaman teslim olmak anlamına gelmez. Bir düşünürü severek okumakla onu sorgulamadan kabul etmek arasında gerçek bir fark vardır ve bu fark dışarıdan bakan için çoğu zaman görünmezdir. Yine de sorun bence övgünün kendisinde değil, onu sürdüren sessizlikte. Okur bir fikre itiraz ettiğinde kendi hayatının bir parçasını da savunmuş olur; eleştiri yapmamak bu savunmayı erteler. Ertelenen sorumluluk ise birikir ve bir gün dışarıdan gelen bir karar gibi karşımıza çıkar.