Yanlışlanabilirlik Ölçütü ve Din Dilinin Sınanması

Yanlışlanabilirlik, Popper'ın bir önermenin bilimsel statüsünü belirlemek için önerdiği ölçüttür: bir iddia hangi gözlemlerin onu çürütebileceğini söylemiyorsa, ona bilgi iddiası diyemeyiz. Ölçütün kendisi bilimsel statü için tasarlandı, anlamlılık ise ayrı bir soru. Bu iki soruyu ayırmadan ilerlemek mümkün değil.

1. Tanım, bir olgu kümesini açıkça dışarıda bırakıyorsa iddia sınanabilir ve bilgi taşır.
2. Tanım her olguyu içine alacak kadar genişlediyse, iddia bilgi değil, ona bağlı bir tutum sunar.

Flew'un 'Theology and Falsification' tartışmasında gösterdiği sorun tam olarak bu ikinci durumdur: her karşı örnek için yeni bir nitelik eklenirse, inanç hiçbir olguyu yasaklamaz hâle gelir. Hare'in 'blik' kavramı bunun bir yorumu olarak okunabilir, ama ben buradan farklı bir sonuç çıkarıyorum: yanıt, öncülün kendisi değil, dünyaya bakma tutumudur. Bu durumda tanım anlamsız değildir, yalnızca bilgi iddiası taşımaz. Asıl ölçüt, tanımın hangi gözlemin onu çürüteceğini baştan belirtip belirtemediğidir. Belirtilemiyorsa, tanımı ne kadar güçlü hissettirirse hissettirsin, iddianın bilgiye dönüşmesi için bir yol kalmamış demektir.