Kitle İletişim Araçları

Kitle iletişim araçları; haber ve bilgi verme amacı başta olmak üzere, eğitmek ve eğlendirmek gibi amaçlar taşıyan, belirli bir okuyucu kitlesine, belirli aralıklarla ya da sürekli olarak ulaşan araçlardır.

Gazete, dergi, radyo, televizyon, sinema gibi kitlelere ulaşan ve iletişimi sağlayan araçlara kitle iletişim araçları denilmektedir. Kitle iletişim araçlarının amacı amacı düşünce, fikir, haberleri çok kısa zamanda geniş kitlelere ulaştırabilmektir. Kitle iletişim araçları; "Daha geniş kitlelere, çevrelere seslenebilmek, onlarla iletişim kurmak için gerçekleştirilen elektromanyetik dalgaların ve bunların alıcılarının kullanımı ile tüm kitleye seslenebilme olanağı veren bir araçtır."

Kitle iletişim araçlarını incelerken kitle, kitle iletişim araçları (gazete, dergi, radyo, televizyon, sinema, kitap gibi) aracılığıyla geniş ve bilinmeyen kitleye (dinleyici, okuyucu, izleyici) iletilmesidir" İletişim; Bilgi, düşünce, duygu, tutum ve kanılarla, davranış biçimlerinin kaynak ile alıcı arasındaki bir ilişkileşme yoluyla bir insandan diğerine bazı oluklar kullanılarak aktarılma süresine denir. Kitle; "Toplumun içerisinde bütün grupları, bireyleri temsil etmektedir. Kitle iletişim araçları her türlü iletişime olanak sağlamak üzere kurulmuş olan sosyal yapıları ve bu yapılar için gerekli araçları ifade eder. Kitle iletişim araçları, kültürel, ekonomik, eğitim, siyasi, eğlence, haber, gündem gibi birçok kamusal görevi yerine getirerek toplumda bir güç unsuru olmuştur. Bazı batı ülkeleri kitle iletişim araçlarını dördüncü güç olarak kabul etmektedir. En az yasama, yürütme, yargı gibi halkı ilgilendiren ve kamuoyu oluşturabilen bir güç unsuru niteliğindedir.

Kitle iletişimi, "Türkçede; kitle haberleşmesi" şeklinde ifade edilir. Kitleler ise toplumun bütününü veya bir bölümünü kapsayan ve etkileyen bir güç unsurudur. Kitle iletişim araçları iletişimden ve kitlelerden ayrı tutulamaz. Kitle iletişim araçları 15. yüzyılda Batı Avrupa'da hareketli metal harflerle baskı yapıldığı tarihe dayanmaktadır. Alman Johann Gutenberg'in 1434-1436 yılları arasında matbaayı bulmasıyla kitle iletişim araçlarının kullanılmasına başlanmıştır. Ancak kitle iletişimi insanlığın var oluşundan bu yana var olmakta ve ilerlemektedir.

Bazı tarihçilere göre kitle iletişim araçları 5 aşamadan oluşmuştur.

Bunlar;

- İşaretlerle iletişim,
- Dilin gelişimiyle iletişim,
- Yazının icadıyla iletişim,
- Baskı makinesinin icadıyla basılı materyallerle iletişim,
- Kitle iletişim araçlarının gelişmesiyle kitle iletişimidir.

Kitle iletişimi geçmişten bugüne kadar var olmuş ve sürekli gelişerek ilerlemiştir. "İlk kitle iletişim aracı Roma ve Mısır'da kullanılan gazete olmuştur. Gazetenin iletisi okur-yazarlıkla sınırlıdır. Uzun yıllar iktidarını sürdüren gazete iletişim teknolojisindeki gelişme sayesinde yerini radyoya bırakmak zorunda kalmıştır. "II. Dünya Savaşı'ndan sonra da televizyon kitle iletişim aracı olarak kabul edilmiştir." "Kitle iletişim araçları bugün dünyanın hemen her yerinde cereyan eden olayları en kısa sürede kitlelere ileten çağdaş ve etkin bir organizasyondur." Teknolojinin hızla gelişmesiyle birlikte kitle iletişim araçları bireyleri, grupları, toplumları ve kültürleri etkilemekte ve vazgeçilmez bir konuma gelmektedir. Artık kitle iletişim araçları toplum yaşantısının önemli bir parçası olmuştur. Hayatın her kesiminde yer almaktadır.

Başlıca Kitle İletişim Araçlarını İnceleyelim:

Gazete
Fotoğraf ve Sinema Radyo
Televizyon
İnternet ve Yeni Medya

Açılış mesajında kitle iki ayrı şey gibi duruyor. Bir yerde toplumun bütün gruplarını temsil eden bir bütün, başka bir yerde ise 'bilinmeyen' bir okuyucu ya da izleyici yığını. Bu ikisi aynı kavram mı? Bir meslek odasının aylık bülteni binlerce üyeye gidiyor ve okurların büyük çoğunluğu bir bütün olarak tanımlanabiliyor; hedef kitle belli. Yine de metin bunu kitle iletişimi saymaya yatkın görünüyor. Öte yandan kasabanın tek yerel radyosu herkesi dinliyor ama kimin dinlediğini kimse bilmiyor. Burada hangisi daha kitlesel?

Le Bon'un Kitleler Psikolojisi'nde kitleyi ayıran şey sayı değil, bireylerin ortak bir ruh hâline bürünmesidir. Bu ayrım açılışta yok. Belki tanımı şöyle kurmak gerekir: kitle, alıcıların kimliğiyle değil, mesajın aynı anda yabancılara ulaşabilmesiyle mi ayrılır? Ama o zaman bir broşürün fotokopiyle yüzlerce kişiye dağıtılması da kitle iletişimi olmaz mı?

Benim merak ettiğim şu: 'bilinmeyen' özelliği tanımın vazgeçilmez parçası mı, yoksa her hedef kitleli iletişimi dışarıda bırakan sonradan eklenmiş bir sınır mı?