Bulgunun Alete Yüklediği Anlam, Alet Kuramdan Bağımsız Sınandığında Ayakta Kalır mı?

Bir tansiyon aletinin ekranında rakam belirdiğinde çoğumuz o sayıyı bedenimizin doğrudan söylediği bir şey gibi okuruz. Oysa aleti tasarlayan kişi, neyin ölçüleceğini ve ölçülen şeyin hangi fizyolojik modele göre sayıya dönüşeceğini önceden seçmiş olmalı. Yani ekrandaki sayı, bir kuramın dilinden geçmiş bir tanıklık.

Buradan aleti tamamen değersiz saymak yerine şunu soruyorum: bir kuramın içinde kurulmuş olmak, sonucu o kuramın doğruluğuna ne kadar bağlı kılar? Aletin kendisi kuramdan bağımsız biçimde sınanabilir mi, yoksa sınamanın araçları da aynı kabullerin parçası mı?

Peki bir aleti tasarlayan kuram değişirse, ekran aynı sayıyı göstermeye devam ederken o sayı başka bir şey mi söylemeye başlar? Ve bağımsız bir tanık için gözlemin her kabulden arınmış olması mı gerekir, yoksa hangi kabulün sınandığını bilmek yeter mi?