Ortak Kaynağı Kullanmak ile Payını Ödememek Arasındaki Ahlaki Mesafe

Bir apartmanda asansörün bakım payını bazı daireler yıllardır ödemiyor, asansör yine de herkes için çalışmaya devam ediyor. Bu vakada ortak hizmetten yararlanmanın meşru olduğu büyük ölçüde açık; fakat payını ödememenin ayrı bir yanlışlık olup olmadığı daha az açık. Ödev etiği soruyu evrenselleştirme sınavına taşır: herkes ödemeyi bırakırsa ne olur, ve bu ilke tutarlı biçimde savunulabilir mi. Sonuççuluk ise tek bir ödemenin sonucu değiştirip değiştirmediğine bakar. Etkisi ihmal edilebilir olduğunda ödememenin zararı görünmez kalır ve yanlışlık ancak toplam sonuçtan çıkarılabilir. Erdem etiği soruyu ne ilkeden ne de sonuçtan başlatır, ödememeyi bir karakter göstergesi olarak okur. Üç kuramın ortak zorlandığı nokta zararın dağılmasıdır. Hardin'in ortak mera üzerine düşüncesinde olduğu gibi, her bireyin payı küçükken toplam zarar büyüyebilir. Bana göre ise mesafeyi yaratan yalnızca zararın görünürlüğü değil, kazancın kabul edilmiş olmasıdır. Kişi hizmeti kullanmaya devam ederek bir bağ kurmuş olur ve bu bağ, ödemeyi zarar hesabından bağımsız bir yükümlülük hâline getirir. Asıl tartışılması gereken, bu bağın ödemenin kendisinden mi yoksa kullanımın sürmesinden mi doğduğudur.