Anıyı Yeniden Anlatmak ve Duygunun Ağırlığı

Çoğumuzun bir olayı yıllar içinde defalarca anlattığını fark ederiz. Her anlatışta bazı ayrıntılar öne çıkar, bazıları kenara düşer ve sonunda olayın tadı bile değişmiş gibi durur. Psikolojide bu süreci bilişsel yeniden değerlendirme kavramıyla açıklayabiliriz: James Gross'un duygu düzenleme çalışmalarında, bir durumun anlamını yeniden kurarak duygusal tepkinin yoğunluğunu değiştirmek ile duyguyu bastırmak birbirinden ayrılır. Bastırma duyguyu görmemeye çalışır ve çoğu zaman yükünü azaltmaz; yeniden değerlendirme ise olayı başka bir bağlama yerleştirir. Anlatı da bu anlamda bir yeniden değerlendirme alanı gibi çalışabilir. Yine de her anlatının yük hafifletmediğini düşünüyorum. Aynı cümleyi tekrar tekrar kurmak, duyguyu yeni bir bağlama taşımadan sadece sertleştirebilir. Burada belirleyici olan, anlatının neyi kapsadığından çok anlatıcının o olayla yeni bir ilişki kurup kuramadığı gibi görünüyor.