Uydu takımyıldızlarının gözlem maliyeti, gökyüzünü kirleten tarafın hesabına yazılmalı

Yörüngedeki uydu sayısı şu an birkaç bin düzeyinde ve planlanan takımyıldızlarla on binlere çıkması konuşuluyor. Bu sayıyı teleskopla birlikte düşününce asıl sorun belirginleşiyor: uzun pozlamalı bir görüntüde geçen her uydu bir iz bırakır ve o kareyi kullanılmaz kılabilir. Radyo astronomisinde ise lisanssız bantlardan sızan sinyaller evrenden gelen zayıf sinyalleri bastırabilir. Bu bir estetik kayıp değil, veri kaybıdır.

Karşı görüşün gerçek bir ağırlığı var. Uydu internet kırsalda ve açık denizde yaşayanlara erişim sağlıyor ve bunu bilim adına durdurmak, bedeli başkalarına ödetmek olur. Yine de bu, maliyetin gözlemevlerine bırakılması için bir gerekçe değil. Kirlilik ürünün kendisinden geliyor; yansımayı azaltmak, yörünge planını sınırlamak ve frekans filtresi takmak gibi önlemlerin masrafı da bu ürünü satan tarafça üstlenilmeli.

Dürüst olmak gerekirse, etkinin kesin büyüklüğü hâlâ tartışmalı ve bazı önlemlerin işe yarayıp yaramadığı henüz yeterince ölçülmüş değil. Ama ortak bir bilgi kaynağının bozulmasının faturasını astronomların ödemesini savunmak tartışmayı yanlış tarafa çekmek olur. Benim tezim açık: ortak gökyüzünün kaybı, onu kirleten şirketlerin hesabına yazılmalı.