Tanrı Susunca Sözün Sahibi Kim Olur?

Bir insan dua eder, sonra cevap beklediği yerde yalnızca kendi sesinin yankısını duyar. Kierkegaard'ın Korku ve Titreme'sinde Abraham'ın sessizliği bu gerilimin en sert örneklerinden biri: Abraham ne Sara'ya ne İshak'a bir şey anlatır ve bu susuş ona hem ağır bir yük hem de tek başınalık yükler. Bence buradaki asıl ağırlık, sessizliğin Tanrı'dan gelen bir eksiklik olmasından çok, insanın kendi sözünü artık kimseye havale edemediği andan doğuyor. Dua ettiğinde söz senin ağzından çıkar ama onu taşıyacak bir karşılık gelmez; geriye yalnızca bu sözün senin olduğu kalır. Bir yanıt gelseydi sorumluluğu paylaşabilirdin, gelmeyince her cümle doğrudan sana döner. Sartre'ın Varlık ve Hiçlik'teki kötü inanç tartışması burada bir ölçü verebilir: söylediğim şeyi dış bir otoriteye yüklemek, o sözün bana ait olduğunu görmemenin en kolay yoludur. Sessizlik bu kaçışı kapatıyor mu, yoksa yalnızca onu görünür mü kılıyor? Bergman'ın Sessizlik'inde karakterler Tanrı'nın yokluğunu bir kayıp olarak mı yaşıyor, yoksa kendi sözlerinin ağırlığını ilk kez hissettikleri bir alan olarak mı? Kapıyı çalan birinin yanıt gelmeyince elini indirmesi gibi bir şey mi bu, yoksa elini indirmek de başka bir seçim mi?