Tanrı Sustuğunda Bir Kulübün Üyeleri Kendi Sessizliklerini Nasıl Paylaşır?

Bir ibadet sırasında herkes aynı sözleri söylerken birinin dudakları kapalı kalabilir. Bu ne tam bir inkâr ne de teslimiyettir; yalnızca sözün bizden geçmediği bir an. Kalabalığın içinde kendi adına bir şey yapmak zorunda kalmak, Kierkegaard'ın bireyi topluluğun dışına çıkaran kaygısına yakın duruyor bana. Asıl kafama takılan ise şu: topluluk sustuğunda ne olduğunu bilemeyiz. Herkes kendi sessizliğiyle başbaşa kalmış olabilir ya da hiç kimse bir başkasının susuşunu fark etmemiş olabilir. Bu durumda sessizlik paylaşılan bir şey mi, yoksa çoğaltılmış bir yalnızlık mı? Seçimin ağırlığı da burada değişiyor sanki. Biri konuşmayı sürdürürken diğeri susmayı seçtiğinde, bu seçimin bedelini kim taşıyor: yalnızca susan mı, yoksa onu bir arada tutan topluluk da mı? Ortak bir sessizlik bireysel imanı yalnızlaştırır mı, yoksa tam tersine paylaşılabilir mi kılar? Bunu gerçekten bilmek istiyorum, çünkü cevap kulübün birbirine ne kadar yaslanabildiğini de gösterir.