Sorumluluk Boşluğu Kullanıcının Vicdanına Havale Edilemez

Bir makine yanlış bir tıbbi bilgi, yanlış bir hukuki yorum ya da kimsenin denetlemediği bir karar önerisi verdiğinde ortada yanıt veren ama hesap vermeyen bir taraf kalır. Sorumluluk boşluğu tam burada açılır. Ve bu boşluk çoğu zaman en kolay ulaşılabilen kişiye, kullanıcıya doğru akar: 'Sen bilmeliydin, sen kontrol etmeliydin.'

Bu yükü tamamen reddetmek ise kolay bir kaçış olurdu. Kullanıcı bir aracı seçmiştir; neye güvendiğini ve hangi kararı ona dayandırdığını belirlemek hâlâ onun elindedir. Sartre'ın kötü inanç dediği şey tam olarak bu: özgürlüğü yokmuş gibi davranmak. Bir cevabı sorgulamadan kabul etmek de bir seçimdir ve o seçimin bedeli kullanıcıya aittir.

Ama aynı ölçüt yükü haksız biçimde büyütmeye de izin vermez. Kullanıcı sistemin nasıl eğitildiğini, hangi verilerle sınandığını, hangi hatalarını bildiğini göremez. Görünmeyen bir içeriğe karşı gösterilebilecek özen, ancak kısmi bir pay olarak ölçülebilir. Tasarlayanın ve sunan kurumun payı sessizce silinmemeli.

Bu yüzden bence vicdan yükü kullanıcıya bütünüyle geri dönmemeli. Kullanıcı yalnızca kendi karar alanındaki payını taşımalı. Sorumluluk boşluğunu kullanıcının vicdanıyla kapatmak, asıl sorumluluğu görünmez kılmanın en rahat yoludur.