Seçmediğimiz görüşün borcu da bizimdir

Bir görüşü seçmeden devralmak, ona karşı sorumluluğumuzu ortadan kaldırmaz; ama bu sorumluluğun nereden geldiğini yanlış yerde arayabiliriz. Ailede, okulda, mahallede bize sunulan bir dünya görüşü, kendi yönümüzü bulmadan önce hayatımızın dokusu olur. O görüşün sonuçları bizim adımıza, bizim sözümüzle yaşandığında, hesabı "bana öyle öğretildi" diyerek kapatamayız.

Karşı görüş burada güçlüdür: seçilmemiş bir bağ, seçimin ağırlığını taşımaz, dolayısıyla onu suçlamak haksızlık olur. Bu itirazı ciddiye alıyorum. Ama hata, özgürlüğü ilk seçim anına hapsetmekte. Sartre'ın kötü iman dediği şey tam da budur: olgusallığımızı kabul edip ona yüklediğimiz anlamı sorgulamayı reddetmek. Devraldığımız görüş bizi biçimlendirir, ama onu sürdürüp sürdürmemek hâlâ bizim elimizdedir.

Bu yüzden borcun seçimden değil aidiyetten doğduğunu söylemek yetmez; aidiyetin kendisi bir seçim alanı açar. Görüşten doğan sonuçları gördüğümüz an, onu benimsemeden de olsa bir hesap vermek zorundayız. Bu hesap ya görüşü sahiplenmek ya da onu değiştirmek anlamına gelir. İkisinden birini yapmamak da bir seçimdir ve o seçimin bedelini de biz öderiz.