Panenteizm, Tanrıyı Dünyadan Ayırmadan Dünyanın Ötesinde Bırakmaya Çalışır

Aynı evde yıllarca yaşayan iki insan birbirine çok yakın olabilir, yine de birinin iç dünyası diğerine tümüyle açık değildir. Panenteizm de benzer bir şey söyler: Tanrı dünyanın içindedir ama dünyaya sıkışmaz. Bence bu, dinî deneyimdeki iki hissi birlikte taşıyabilen en tutarlı konumdur; yakınlık hissi dünyayı kutsal kılar, uzaklık hissi ise o kutsallığın dünyaya indirgenmesini engeller. Teistler buna Tanrının dünyaya bağımlı kalacağını, panteistler ise dünyanın Tanrıyı tüketeceğini itiraz eder. Ama iki eleştiri de 'içinde' sözcüğünü bir kap gibi okuyor, oysa burada söz konusu olan bir ilişki.