Dünyalar Barışı

Teşekkür ediyoruz güzel bir anlatım güzel bir konu.

Tartışmada 'barış' kelimesi iki farklı şeyi karşılıyor gibi duruyor ve 'ütopya' yargısı büyük ölçüde hangisinin kastedildiğine bağlı. Birinci anlam savaşın ve doğrudan şiddetin yokluğu. İkincisi yoksulluğun, dışlanmanın ve kaynak eşitsizliğinin de ortadan kalktığı bir durum. Johan Galtung bu ayrımı negatif ve pozitif barış diye yapmıştı: ilkinde şiddetin yokluğu, ikincisinde yapısal şiddetin yokluğu kastediliyor.

Ayrım önemli, çünkü iki anlam için iki ayrı iddia gerekiyor. Negatif barış için sorun büyük ölçüde siyasi ve hukuki bir sorun: çatışmaları yönetebilen kurumlar, silah denetimi, diplomasi. Bunun tarihte kısmen gerçekleştiği söylenebilir; demokratik devletler arasındaki çatışma eğilimi üzerine ampirik tartışmalar da bunu destekliyor. Bu anlamda 'eylem barışı ilerletir' demek görece kolay ve sınanabilir.

Pozitif barış için iddia çok daha güçlü. Yapısal şiddet, yani yoksulluk ve dışlanmanın kurumsal biçimleri ortadan kalkmadan barıştan söz etmek eksik kalır. Burada bağlantıyı kanıtlamak gerekir: hangi kurumsal değişiklik hangi şiddet biçimini azaltır? Kaynak paylaşımına dair mesajlar bu ikinci anlama yaklaşıyor, ama 'kaynak paylaşımı barışı getirir' önermesi ayrı bir nedensel öncül istiyor ve tartışmada bu öncül henüz kurulmadı.

Buna göre 'ütopya mı, hedef mi' sorusunun yanıtı önce hangi barışın kastedildiğine bağlı. Negatif anlamda barış hedef olarak ele alınabilir. Pozitif anlamda ise ancak ara hedeflerle yaklaşılabilecek bir yön gösterici ideal olarak anlaşılabilir. 'Ütopya' kelimesi de iki kullanımda farklı iş görüyor: biri ulaşılamaz bir şey, öteki yön veren bir ideal.