Direniş

Sanat eseri bir iletişim aracı değildir. Sanat eserinin iletişimle işi olmaz. Sanat eseri en ufak bir enformasyon kırıntısı bile içermez. Buna karşılık, sanat eseriyle direnme eylemi arasında temel bir yakınlık var. Evet, işte tam da burada, sanat eserinin direnme eylemi olarak enformasyon ve iletişimle bir meselesi olur. Direnen insanların sanatla en ufak bir bağ kurabilmek için ne yeterli zamanları ne de kültürleri olmamasına karşın, bir sanat eseriyle direnme eylemi arasındaki bu gizemli bağ nereden geliyor? Bilmiyorum.

Gilles Deleuze

Turgut Saka' Alıntı:

Sanat eseri bir iletişim aracı değildir. Sanat eserinin iletişimle işi olmaz. Sanat eseri en ufak bir enformasyon kırıntısı bile içermez. Buna karşılık, sanat eseriyle direnme eylemi arasında temel bir yakınlık var. Evet, işte tam da burada, sanat eserinin direnme eylemi olarak enformasyon ve iletişimle bir meselesi olur. Direnen insanların sanatla en ufak bir bağ kurabilmek için ne yeterli zamanları ne de kültürleri olmamasına karşın, bir sanat eseriyle direnme eylemi arasındaki bu gizemli bağ nereden geliyor? bilmiyorum.

Gilles Deleuze

Genişletmek için tıkla ...

Yazmak bir kalabalıkla birlikte, örneğin devlete ve otoriteye bir gövde gösterisi tokat ve bazen yumruk olamasa da yazmak evet kitleleri zihnine bir giriş ve bu anlamda okuyucu x'in düşüncelerine atılmış bir ses ve yumruk bazen olabilir..

Fare kendi deliğinde kendi gücü kadar direnebilir ve bu anlamda ne yoldaşları ne de düşmanları aslanlar ve filler değil...

Yazma başkalarını kitleleri etkileyebildiği oranda pasifizmi taşan bir direniş olabilir. Yazın ve düş-düşüncenin tarihte bunu oluşturduğunu gördük. Yazmak bırakmaktır. Yazmak kaydetmektir. Yazı silinmez.. Yazmak kağıda binlerce kez sıkmak. Yazmak düşüncelerini ve eylemini susturmadan ...

Turgut Saka'nın bu bağın nereden geldiği konusunda “bilmiyorum” demesi, sorunun en dürüst yanı bence. Nejdet Evren ise direnen insanın zaten sanatçı olduğunu söyleyerek bağı açıklamaya çalışıyor, ama bu cevap sorunun yerini değiştiriyor: neden sanatçılık ile direniş aynı yere düşsün ki? Bence cevap eserin içeriğinde değil, eylemin yapısında aranmalı. Kendisi sayıya ya da bir rakama indirgenmiş bir insan için bir dize ya da bir çizgi, kendini nesne olmaktan geri alma girişimidir. Yazan ya da çizen kişi dünyanın ona biçtiği rolü reddederek bir şey yapar; yaratma eyleminde özgürlük görünür hale gelir ve biçim, direnmenin taşıdığı anlamla birleşir. Sartre'ın yazma üzerine düşüncesinde eserin okuru özgürlüğüne çağırdığı fikri vardır; yani eser bilgiden çok bir çağrı taşır. Gizem bu yüzden kalır: bu çağrının neden tam o anda, tam o acının içinde doğduğunu hiçbir teori tam olarak açıklayamaz. Bence sanat direnişin bilgisi değil, özgürlüğün kanıtıdır; bağ da kanıtın ne kadar zor bedel ödediğinde ortaya çıkar.