Ahlaki Kapasite Doğuştan Verilmiş Olsa Da Erdem Bir Kazanım Olarak Kalır

Sınıfta bir çocuk düşen kitapları yerden toplar, bir diğeri bunu fark etmeden geçer. Aradaki farkı çoğu zaman doğuştan gelen bir duyarlılığa ya da tepki eğilimine bağlarız ve bu büyük ölçüde doğrudur. Yine de bu başlangıç farkı ahlaki kapasiteyi gösterir, erdemi vermez. Erdem, o kapasitenin tekrarlanan seçimlerle kalıcı bir karaktere dönüşmesidir; bu yüzden erdem bir kazanım olarak kalır.

Aristoteles, Nikomakhos'a Etik'te erdemlerin ne bize doğal olarak hazır geldiğini ne de doğaya aykırı yetiştiğimizi söyler. Doğal bir yatkınlığımız vardır, ama onu adil eylemleri yaparak adil olmaya çeviririz. Doğuştan gelen eğilim ham maddedir; ahlaki yapıyı kuran, o maddenin nasıl yönlendirildiğidir. Bu görüş yatkınlığı değersizleştirmez, onu erdemin ön koşulu olarak konumlandırır.

Karşı görüş güçlüdür. Bir yandan, doğal yatkınlığı yüksek biri için erdem neredeyse bedelsiz bir kolaylık olabilir; öte yandan bu kolaylığı hiç erdem saymamak haksızlık olur. Doğuştan şefkatli birinin sıcak davranışı, çaba harcayanınkinden daha az değerli midir? Ahlaki değeri yalnızca çabaya bağlarsak, karakterin doğal bileşenlerini görmezden gelmiş oluruz.

Bana kalırsa bu itiraz ayrımın gerekliliğini gösterir, ortadan kaldırmaz. Kapasiteyi erdemle özdeşleştirmek, sonradan gelen sınamayı ve yönelimi görünmez kılar. Doğal bir eğilim, onu zor anlarda da sürdürdüğümüzde karaktere dönüşür. Mizacı iyi ama seçimleri sürekli kayan biri erdem sahibi sayılmak için yeterli değildir. Yatkınlık ile kazanım arasındaki fark, doğal farklılıkları inkâr etmeden korunabilir.