Çıkış Anı Yapının Estetik Değerini Yeniden Yazar

Bir yapıdan çıkarken son kez dönüp baktığımızda kapı çerçevesi artık içeriyi değil dışarıyı çerçeveler. Villa Savoye'un rampasını düşünün: yukarı çıkarken mekân açılır, aşağı inerken aynı açıklık bir tablo gibi geri kapanır. Bence çıkış anı yapının estetik değerini değiştirir, çünkü içeride parça parça yaşadığımız bütünü ancak eşikten bakınca kavrarız. Karşı görüş, asıl değerin iç mekânın ritminde durduğunu ve dönüş bakışının ikincil kaldığını söyleyebilir. Bu itiraz yerinde, ama dönüp bakmadan yapının tam biçimi hiçbir zaman görünmez.