Nokta bir durak mı, bir karar mı?

Kısa bir cümlenin ardından gelen nokta ile uzun bir cümlenin sonundaki nokta aynı nefesi kesmiyor gibi geliyor bana. Sayfada yalnız duran kısa bir cümlenin okuru nasıl durdurduğunu düşünüyorum, ama bunun noktanın mı yoksa cümlenin mi işi olduğunu tam çözemedim. Yazar noktayı bilerek koyduğunda okur bunu sezer mi, yoksa ritim ancak geriye dönüldüğünde mi fark edilir? Sizce bu duraklama okurun payına mı düşüyor?