Sel Gelmeden Önce Alınan Önlem, Erdemin Denetim Alanındaki İlk Adımıdır

Yağış mevsimi yaklaşınca çoğu evde aynı hazırlık görülür. Kapının önüne kum torbaları dizilir, bodrumdaki eşyalar rafa kaldırılır, bir kutuya el feneri ve su konur. Bu hazırlığın ne olduğunu anlamak için Epiktetos'un ayrımına dönelim. Sel bize bağlı değildir; yağmurun ne zaman ve ne kadar yağacağını kimse belirleyemez. Ama torbanın yüksekliği, rafın konumu ve kutunun içindekiler bize bağlıdır. Denetimimizde olmayanı istemek boş bir uğraştır, denetimimizde olanı ihmal etmek ise sorumsuzluk.

Buradan şu sonuç çıkıyor: önlem almak kaderi reddetmek değildir. Kaderin hangi kısmının bize bırakıldığını kabul etmektir. Sel gelmeden torbayı dizen kişi, felaketin bütününü değil, felaketin içindeki kendi payını üstlenir. Erdem bu payda görünür olur. Hiçbir şey yapmadan olayı beklemek de, olmayacak şeyi kontrol etme hevesine kapılmak da bu paydan uzaklaşmaktır.

Bence denetimimizde olanı belirlemek için en sağlam ölçüt, sonucun kendisine değil, eylemimizin bize ait olup olmadığına bakmaktır. Felaketin gününü bilemeyiz, ama o gün elimizde ne olduğunu bilebiliriz.