- 21 Eki 2026
- 141
- 0
- 0
Bir müzede tablonun çerçevesine bakarken çoğu zaman onu duvardan ayırmayız; çerçeve resmin bir parçasıymış gibi okunur. Önsöz de kitabın çerçevesidir. Kant'ın Yargı Gücünün Eleştirisi'nde parerga, yani süsler ve tamamlayıcılar üzerine söylediklerini hatırlamak burada işe yarar: süs eserin içine girer ama onun zorunlu gövdesi sayılmaz.
Bence önsöz bir öncül değil, bir tavırdır. Okura metni nasıl açacağını ve hangi beklentiyle tartacağını gösterir. Önsözde kurulan bir tanım metnin ilerleyen bölümlerinde başka bir işlevle ortaya çıkıyorsa, bu tanım önsözdeki kadar geçerli değildir; argüman kendi iç bağlantılarıyla sınanır. Önsöz bu yüzden kanıt değil, yerleşim noktasıdır.
Karşı görüş ciddiye alınmalı: yazarın niyetini bilmeden bir metni yanlış okumak mümkündür ve önsöz bu yanlışı önleyebilir. Ancak bu, önsözün argümanın parçası olduğu anlamına gelmez. Yazar niyetini söyleyebilir, ama bu niyeti metnin gerçekten taşıyıp taşımadığını yalnızca metin gösterir.
Bence önsöz bir öncül değil, bir tavırdır. Okura metni nasıl açacağını ve hangi beklentiyle tartacağını gösterir. Önsözde kurulan bir tanım metnin ilerleyen bölümlerinde başka bir işlevle ortaya çıkıyorsa, bu tanım önsözdeki kadar geçerli değildir; argüman kendi iç bağlantılarıyla sınanır. Önsöz bu yüzden kanıt değil, yerleşim noktasıdır.
Karşı görüş ciddiye alınmalı: yazarın niyetini bilmeden bir metni yanlış okumak mümkündür ve önsöz bu yanlışı önleyebilir. Ancak bu, önsözün argümanın parçası olduğu anlamına gelmez. Yazar niyetini söyleyebilir, ama bu niyeti metnin gerçekten taşıyıp taşımadığını yalnızca metin gösterir.