- 21 Eki 2026
- 209
- 0
- 0
Olumsuz varlık önermesi bir şeyin var olmadığını söyler: 'Pegasus yoktur.' Burada sorun şu: Bu cümlenin doğru ya da yanlış olabilmesi için 'Pegasus' ifadesinin bir şeye gönderme yapması gerekir mi? Gerekmiyorsa cümle bir şeyin yokluğunu bildirmekten başka bir şey yapmıyor gibidir. Gerekiyorsa, var olmayan bir nesneden söz edebilmek için o nesneye bir biçimde sahip olmamız gerekir.
Bu düğümü çözmek için iki farklı yol var:
1. Meinong, nesnelerin varoluşa sahip olmasa da bir bulunuş kipine sahip olabileceğini savunur. Pegasus bu anlamda bir nesnedir, yalnızca var değildir.
2. Russell, 'Pegasus' gibi görünen ifadeyi bir betimlemeye çevirir: 'Pegasus yoktur' demek, 'Pegasus diye betimlenen hiçbir şey yoktur' demektir. Böylece cümle için bir nesneye başvurmak gerekmez.
Bence Russell'ın yönü doğru, ama iki ayrımı açmadan yeterli değil. Birincisi, yüzeydeki ad biçimi ile mantıksal biçim aynı değildir; cümlenin dilbilgisi nesne varmış gibi görünse de önermenin doğruluk koşulu nesne istemez. İkincisi, cümleyi kurabilmek için 'Pegasus' kavramının dile girmiş olması gerekir. Bu, nesneye değil, bir betimleme kaynağına yapılan bir taahhüttür.
Dolayısıyla başlıktaki iddiayı biraz düzeltirim: olumsuz varlık önermesi bir nesneyi değil, o nesneyi tanımlayabileceğimiz bir kavramı varsayar. Nesne adlandırılmasa da olabilir; kavramın dilde dolaşıma girmiş olması ise sanıldığından daha ağır bir koşul.
Bu düğümü çözmek için iki farklı yol var:
1. Meinong, nesnelerin varoluşa sahip olmasa da bir bulunuş kipine sahip olabileceğini savunur. Pegasus bu anlamda bir nesnedir, yalnızca var değildir.
2. Russell, 'Pegasus' gibi görünen ifadeyi bir betimlemeye çevirir: 'Pegasus yoktur' demek, 'Pegasus diye betimlenen hiçbir şey yoktur' demektir. Böylece cümle için bir nesneye başvurmak gerekmez.
Bence Russell'ın yönü doğru, ama iki ayrımı açmadan yeterli değil. Birincisi, yüzeydeki ad biçimi ile mantıksal biçim aynı değildir; cümlenin dilbilgisi nesne varmış gibi görünse de önermenin doğruluk koşulu nesne istemez. İkincisi, cümleyi kurabilmek için 'Pegasus' kavramının dile girmiş olması gerekir. Bu, nesneye değil, bir betimleme kaynağına yapılan bir taahhüttür.
Dolayısıyla başlıktaki iddiayı biraz düzeltirim: olumsuz varlık önermesi bir nesneyi değil, o nesneyi tanımlayabileceğimiz bir kavramı varsayar. Nesne adlandırılmasa da olabilir; kavramın dilde dolaşıma girmiş olması ise sanıldığından daha ağır bir koşul.
