Ünlü Türk sosyoloğu. Berkes, 21 Ekim 1908′de Kıbrıs’ın Lefkoşe kentinde doğdu.
1928-31 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümün’de sosyoloji ve felsefe eğitimi gördü. 1935 yılında İstanbul Üniversitesi’nde sosyoloji asistanı olarak göreve başladı ve aynı yıl Amerika’ya giderek 1939 yılına kadar Chicago Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesi Sosyoloji Bölümün‘de sosyoloji çalıştı. Yurda dönüşünden bir süre sonra Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’ne geçerek Felsefe Bölümü’nde sosyoloji doçenti oldu ve 1952 yılına kadar çalışmalarını bu bölümde sürdürdü. 1952 yılında Kanada’nın McGill Üniversitesi’nde Mezuniyet Sonrası Araştırmalar Fakültesine öğretim üyesi seçildi, aynı fakültede profesör ve 31 Ağustos 1975′te uluslararası Emeritus profesör oldu.
Berkes, çok yönlü bir bilim adamı olarak Türk sosyolojisine ve düşünce tarihine önemli katkılar sağlamış bir insandır. Çalışmaları daha çok Türkiye’nin Osmanlı imparatorluğundan günümüze dek geçirdiği değişimler üzerinde yoğunlaşmaktadır. Berkes bu değişimlere çağdaşlaşma açısından yaklaşmaktadır. Berkes “çağdaşlaşma” konusunun dışında Türkiye’de sosyal bilimlerin gelişmesi, bu gelişme içerisinde sosyolojinin yeri ve nitelikleri, Türkiye’de sosyolojinin sorunları ve nasıl bir yol izlemesi gerektiği konularına da çalışmalarında ağırlıklı olarak yer vermiştir. Ayrıca uygulamaya dönük araştırmalar yapmıştır. Bu alanda yaptığı, Bazı Ankara Köyleri Üzerine Bir Araştırma adlı çalışması Türk Sosyolojisinde yayınlanmış ilk monografik çalışma özelliği taşır. Ayrıca bir alan araştırmasının nasıl yapılması gerektiği konusunda yol gösterici bir niteliğe sahiptir. Tüm çalışmalarını “Cumhuriyet devrimlerini koruma davası” uğruna verilen bir savaşım olarak görmüştür.
Niyazi Berkes’in Başlıca Yapıtları
1928-31 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümün’de sosyoloji ve felsefe eğitimi gördü. 1935 yılında İstanbul Üniversitesi’nde sosyoloji asistanı olarak göreve başladı ve aynı yıl Amerika’ya giderek 1939 yılına kadar Chicago Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesi Sosyoloji Bölümün‘de sosyoloji çalıştı. Yurda dönüşünden bir süre sonra Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’ne geçerek Felsefe Bölümü’nde sosyoloji doçenti oldu ve 1952 yılına kadar çalışmalarını bu bölümde sürdürdü. 1952 yılında Kanada’nın McGill Üniversitesi’nde Mezuniyet Sonrası Araştırmalar Fakültesine öğretim üyesi seçildi, aynı fakültede profesör ve 31 Ağustos 1975′te uluslararası Emeritus profesör oldu.
Berkes, çok yönlü bir bilim adamı olarak Türk sosyolojisine ve düşünce tarihine önemli katkılar sağlamış bir insandır. Çalışmaları daha çok Türkiye’nin Osmanlı imparatorluğundan günümüze dek geçirdiği değişimler üzerinde yoğunlaşmaktadır. Berkes bu değişimlere çağdaşlaşma açısından yaklaşmaktadır. Berkes “çağdaşlaşma” konusunun dışında Türkiye’de sosyal bilimlerin gelişmesi, bu gelişme içerisinde sosyolojinin yeri ve nitelikleri, Türkiye’de sosyolojinin sorunları ve nasıl bir yol izlemesi gerektiği konularına da çalışmalarında ağırlıklı olarak yer vermiştir. Ayrıca uygulamaya dönük araştırmalar yapmıştır. Bu alanda yaptığı, Bazı Ankara Köyleri Üzerine Bir Araştırma adlı çalışması Türk Sosyolojisinde yayınlanmış ilk monografik çalışma özelliği taşır. Ayrıca bir alan araştırmasının nasıl yapılması gerektiği konusunda yol gösterici bir niteliğe sahiptir. Tüm çalışmalarını “Cumhuriyet devrimlerini koruma davası” uğruna verilen bir savaşım olarak görmüştür.
Niyazi Berkes’in Başlıca Yapıtları
- Bazı Ankara Köyleri Üzerine Bir Araştırma
- Türkiye’de Çağdaşlaşma
- Türkiye İktisat Tarihi ve Asya Mektupları
