Karşı örnek bir tanımı değil, kullanım alanını sınar

Bir dostunuz size “iyi dinleyici, karşısındakini asla yargılamayan kişidir” diyor. Bir gün ona bir sırrınızı anlatıyorsunuz ve o, sizi hemen bir uzmana yönlendiriyor. Ona göre bu yine de dinlemekti, çünkü ihtiyacınızı görmüştü. Peki tanım ayakta kaldı mı? Bence karşı örnek çoğu zaman tanımı çürütmez, tanımın nerede durduğunu gösterir. Bize bağlı olan, kavramı nasıl kurduğumuz ve kapsamını ne kadar geniş tuttuğumuzdur. Bize bağlı olmayan ise karşımıza çıkan durumların hangileri olduğudur. Bir kavramı karşı örnekle daraltmak mümkündür, çünkü her örnek sözün hangi durumları dışarıda bıraktığını açığa çıkarır. Serbest kürsüdeki konuşmalar da böyle işler: bir görüş ilk söylendiğinde kapsamı geniş görünür, sınandığında ise neyi kastettiğimiz belli olur. Bu yüzden karşı örnek tanımı bırakmak için değil, tanımı kendi sınırıyla birlikte yeniden kurmak için kullanılmalıdır. Tanımı tümden terk etmek, konuşmayı yalnızca sezgiye bırakır ve bu kimseye yardım etmez.