Hatırlanan Acı ile Yaşanan Acı Aynı Ölçüyle Tartılabilir mi

Geçmişte katlandığımız bir acıyı anlatırken onu çoğu zaman yaşarken olduğundan farklı bir şiddette hatırlarız. Bazen en yoğun anı, bazen de sonunda nasıl bittiği öne çıkar. Psikolojide buna zirve-son etkisi deniyor. Kahneman ve arkadaşlarının soğuk su deneylerinde katılımcılar, acının toplam süresinden çok en yoğun anını ve bitiş biçimini esas alarak değerlendirme yaptı. Bu durumda hatırlanan acı, yaşanan acının özeti olmaktan çok bir yeniden yazım gibi görünüyor. Asıl merak ettiğim şu: bu yeniden yazım bir sapma mı, yoksa acıyı anlamlandırmanın tek yolu mu? Hatırlanan acıyı yaşanan acının bozulmuş bir kopyası saymalı mıyız, yoksa başka türden bir deneyim mi? Geçmişteki bir ağrının bugün bizi nasıl etkilediğini düşününce, hangisinin gerçekten ölçüldüğünü bilmek zorlaşıyor.