Geçerlilik, öncüllerin doğruluğu hakkında hiçbir şey söylemez

Geçerlilik, öncüllerin doğruluğu hakkında hiçbir şey söylemez

Tezim şu: geçerlilik öncüller ile sonuç arasındaki bir ilişkidir. Öncüllerin doğru olup olmadığını ölçmez. Bunu üç adımda açayım:

1. Bir çıkarım geçerlidir, eğer öncülleri doğru olsaydı sonucu da zorunlu olarak doğru olurdu. Bu koşullu bir ifadedir, gerçek bir öncül iddiası değildir.
2. Öncüllerinden biri yanlış olan bir argüman yine geçerli olabilir. “Bütün kediler uçar; Mırmır bir kedidir; o hâlde Mırmır uçar” biçimi geçerlidir, ama ilk öncülü yanlıştır.
3. Gündelik tartışmada asıl sorun burada başlar. Geçerli bir yapıya hayranlık duyulunca öncüller de onunla birlikte sınanmış gibi kabul edilir.

Karşı görüş ciddiye alınmayı hak ediyor: mantık yalnızca biçimle ilgilenirse gerçeklikten kopuk bir oyuna dönüşmez mi? Bana kalırsa bu itiraz yanlış yere yöneliyor. Mantık, düşüncenin hangi taahhütleri hangi sonuçlara bağladığını gösterir. Öncüllerin doğruluğunu sınamak ise deneyin, tarihin ve bilimin işidir. İkisini ayırmak mantığı küçültmez, her birine kendi yükünü verir.