Empati ve Aleksitimi ?

Kendi duygularını ve başkalarının duygularını anlama yetisinden yoksun bir kişiyle nasıl empati kurulabilir? Belirsizlik konusunda kurulan bir empati ne kadar tutarlıdır? Empatinin sizce tanımı nedir? Bence empati, kişinin kendini karşısındaki kişinin yaşadığı olayları veya düşündüklerini anlayıp bir duyguya bürünmesidir. Aleksitimi hakkında nasıl çalışmalar yürütülebilir? Bu konuyla ilgili bilgisi olan lütfen beni aydınlatsın. Teşekkür ederim her şey için.

Empati bir insanın empati yaptığı kişinin durum içerisindeki duygularını kendisine göre tanımlayıp yine kendisine göre tavır almasıdır. Sanılanın aksine aynı kişiye empati yapıldığında insanlar o kişinin duygu durumunu çok farklı şekillerde değerlendirebilirler. Bu durum empatinin sadece duygu odaklı değil, anlık mantıksal akıl yürütme ve tutumlarla da ilgilidir.

Duygu körlüğü yaşan bir birey yeterli gözlem ve akıl yürütme becerisine sahipse gayet de empati yapabilir. Çünkü karşısındaki insanın duygularını anlayıp ona uygun tavır almak için gerekli becerilere sahiptir.

sanıyorum ki empati yaptığımızda kendi duygu/düşünce/geçmişimizden yola çıkarak empati yapıyoruz. ben hiç kimsenin birbiri ile aynı duygulara bürünebileceğine pek inanmıyorum. bunun için aynı geçmişten gelmek gerekir/gerekmez mi?

Edward Hopper'ın Gece Kuşları tablosunda gece bir lokantanın camlı köşesi var. İçerideki üç figür birbirine bakmıyor, yüzleri neredeyse hiçbir şey söylemiyor. Yine de izleyici o yalnızlığı hemen duyuyor, sanki bir sıkıntıyı paylaşıyormuş gibi oluyor. Bu sahne ÜstünKişi'nin savını sınamak için iyi bir yer. Duygu körlüğü olan biri gözlem ve akıl yürütmeyle doğru tavrı bulabilir diyor, bunda haklı olabilir. Ama tablonun karşısında izleyicinin yaptığı şey bir çıkarım gibi işlemiyor. Figürlerin yüzünde duygu yok, buna rağmen bir duygu topluyoruz. Bu, empatinin en azından bir kısmının karşıdakinin iç durumunu tahmin etmekten önce, görsel ve bedensel bir temasla başladığını düşündürüyor.

Telrunya'nın aynı geçmiş sorusu da burada başka bir ağırlık kazanıyor. Hopper'ın izleyicisi çoğu zaman şehir yalnızlığını ya da gece sıkıntısını bizzat tanımaz, yine de tabloya karşı bir tavır alır. Demek ki paylaşılan şey tam olarak aynı duygu olmayabilir, aynı duygunun etrafında dönen bir hava olabilir. Aleksitimi burada bir ayrım açıyor: kişinin kendi içindeki duygu adlarına erişimi zayıfsa, dışarıdan gelen bu görsel ipucu belki daha çok iş görür. Yani empati, bir bilgi işlemesinden çok bir durumla temas etme biçimi olabilir.

Bu okuma karalüferböceği'nin sorularına tam bir cevap değil, ama empatinin ne yalnızca bilişsel ne yalnızca duygusal olduğu fikrini somut bir sahne üzerinde sınamak mümkün.