Dünyanın İlk Tapınağı – Göbeklitepe Belgesel Filmi

“Herkesin ve herşeyin anlatacak bir hikayesi vardır. Bu hikayelerden bazıları hiçbir zaman günışığına çıkmaz, sonsuza dek birer sır olarak kalırlar.” Film, yaygın inanışları sorgulayan hikayesi ile izleyiciyi günümüzden 12.000 yıl geriye, Göbeklitepe’ye götürüyor. Yeryüzündeki ilk tapınak, Antikçağ bilgeliğinin sembolü olan İngiltere’deki Stonehenge anıtlarından veya Mısır Piramitleri’nden binlerce yıl daha öncesine ait. Göbeklitepe Belgeseli, yüzeydeki bilgilerin üzerini biraz kazıdığımızda bile tabuların nasıl yıkılmaya başladığını ortaya koyuyor. Uçsuz bucaksız evrendeki bu ufacık gezegende yer alan ilk tapınağın, Göbeklitepe’nin hikayesi, zihnimizi farklı olana açarak, keşfedecek ve öğrenecek daha pek çok gizemin varlığını hatırlatıyor. Göbeklitepe Kazı Başkanı Prof. Klaus Schmidt, filozof ve mistik Metin Bobaroğlu, astronomi ve fizik profesörü B.G.Sidharth, duayen arkeolog Prof. Mehmet Özdoğan, ejiptolog Wafaa El-Sadık bu belgeseldeki fenomeni anlamamıza yardımcı olan uzmanlar.

İki yıl süren yoğun araştırma ve planlama sonrasında 4 ülkeye toplam 17.500 km’lik yolculuk yapılarak iki sene süren çekimler tamamlandı. Kazı alanını yeniden canlandırmak için kullanılan görsel efektler, 2D ve 3D animasyon çalışmaları ve mitolojik hikayelerin izleyiciye ilüstrasyonlar ile aktarılabilmesi için 1.200 saatlik çalışma gerçekleştirildi.

Belgeselde Schmidt'in adı geçiyor ama bence asıl ilginç olan onun 'önce tapınak, sonra yerleşim' fikri. Göbeklitepe'de avcı-toplayıcıların o büyük yapıları kurmak için bir araya gelmesi, tarımdan önce ortak bir ritüel ihtiyacının olabileceği düşüncesini akla getiriyor ve bu da Cauvin'in sembollerin tarımdan önce değiştiği tezini hatırlatıyor. Yine de tapınağın yerleşimi tetiklediği iddiasının kanıtı tartışmalı, kazı verileriyle henüz tam oturmuş değil. Film bu tartışmaya mı yoksa 'dünyanın ilk tapınağı' vurgusuna mı ağırlık veriyor, merak ediyorum.