Teknoloji Ve Yapay Zekanın Günümüzdeki Eksileri Ve Artıları Nelerdir ?

19. Yüzyıldan beri gelişen sanayi ile birlikte atılan teknolojik atılımlar teknolojininde gelişmesine önemli katkıda bulundu. Peki Teknoloji ve Yapay Zekanın Günümüzdeki eksileri ve artıları nelerdir ?

Açılıştaki soru aslında iki ayrı soruyu taşıyor ve bunları ayırmak tartışmayı kolaylaştırır. Birincisi olgusal: teknoloji ve yapay zekâ bugün hangi etkileri üretiyor? İkincisi değerlendirmeye dair: bu etkileri tek bir bilançoda nasıl tartacağız? İkinci soru birincisinden önce cevaplanamaz, çünkü 'artı' ve 'eksi' ancak bir ölçüt içinde anlam kazanır.

Bu ölçüt meselesinde örtük bir varsayım var: teknolojinin nötr bir araç olduğu, yani değerinin yalnızca kullanımına bağlı olduğu. Langdon Winner'ın 'Do Artifacts Have Politics?' makalesi bu varsayımı sorgular. Teknolojik nesnelerin tasarımı, belirli toplumsal ilişkileri koruyan ya da üreten bir siyasal içerik taşıyabilir. Yapay zekâ sistemlerinde de bunu görmek mümkün. Hangi verinin kullanılacağı, hangi hatanın kabul edilebilir sayılacağı ve hangi hedefin optimize edileceği teknik kararlar gibi görünür, ama sonuçların kimin lehine olacağını belirler. Bu açıdan bakınca bilanço yalnızca toplam fayda ile toplam zararın karşılaştırılması olmaz; hangi tasarım seçimlerinin yapıldığı ve bu seçimlerin yükünün kimin üzerine bırakıldığı sorusu da bilançonun parçası olur.

Bundan iki sonuç çıkıyor. Birincisi, artılar ve eksiler aynı kişilere ya da gruplara dağılmıyorsa tek bir toplam rakam yanıltıcı olabilir. İkincisi, 'teknoloji iyi mi kötü mü' yerine 'bu tasarım hangi değerleri öne çıkarıyor ve kimin aleyhine işliyor' diye sormak, açılıştaki soruya daha isabetli bir zemin hazırlar.