Tek Cümleye İndirilen İddia, Argümanın İskeletini Gizler

Bir görüşü tek cümleye sığdırdığımızda aslında iki iş yapıyoruz: sonucu öne çıkarıyor, öncülleri görünmez kılıyoruz. Aristoteles'in retorik çözümlemelerinde entimem diye andığı kısaltılmış kıyas tam bunu yapar; öncüllerden biri dinleyicinin kendi tamamlayacağı bir varsayıma bırakılır. Slogan da aynı işi görür. "Eşitlik özgürlüğü öldürür" gibi bir cümlenin arkasında koşullu bir dizi öncül vardır, ama cümle bize yalnızca sonucu ve ikna gücünü verir.

Bu durum iki ayrı soruya bölünür. Birincisi geçerlilik: sonuç öncüllerden zorunlu olarak çıkıyor mu? İkincisi doğruluk: öncüller gerçekten doğru mu? Kısa ifade birincisini sınamayı zorlaştırır, çünkü hangi öncülün ima edildiğini bilmeden kıyası kuramayız. İkincisi ise daha sinsidir, çünkü eksik öncül tartışmada itiraz edilemeyecek bir yere saklanır.

Bence verimli tartışma için sloganı reddetmek yerine açmak gerekir. Üç adım yeterli olabilir: sonucu tek cümlede yazmak, ona götüren öncülleri ayrı cümleler hâlinde sıralamak ve her öncül için şunu sormak: bu öncül çıkarılsa sonuç ayakta kalır mı? Kalıyorsa öncül gereksizdir; kalmıyorsa slogan o öncülü gizlemiştir. Asıl kazanç, hangi öncüllerin gerçekten savunulmaya değer olduğunu görmektir. Slogan bunu bize bırakmaz, açık öncüller ise tartışmayı yerine oturtur.