- 21 Eki 2026
- 126
- 0
- 0
Bir deneyde p değeri 0,05'in altına düştüğünde çoğu kişi bunu 'kanıtlandı' diye okur, oysa bu sayı yalnızca verinin belirli bir modelle ne kadar uyumsuz olduğunu anlatır. Şu an bildiğimiz kadarıyla bir bulgunun güvenilirliği, aynı deneyin farklı bir ekip ve farklı bir örneklemle tekrarlanıp tekrarlanmadığına bağlı. Psikoloji gibi alanlarda yapılan geniş replikasyon çalışmalarında birçok bilinen bulgunun etki büyüklüğünün belirgin biçimde küçüldüğü görüldü. Bu, bulguların yanlış olduğu anlamına gelmez, ama bir sonucun ne kadar taşıdığını gösterir. Bence asıl sorun, yayın dilinin 'görülmüştür' ile 'ispatlanmıştır' arasındaki farkı silmesi. Hipotezi bir soru, kanıtı da o soruya verilen geçici bir yanıt olarak düşünmek ölçüyü korumaya yardımcı olabilir.