Seçmen yurttaşın yalnızca bir kesitidir

Seçmen sıfatını yurttaşlıkla eş tutmak kavramın kapsamını farkında olmadan daraltır. Tezim şu: seçmen, yurttaşın işlevsel bir kesitidir ve siyasal tartışmada bu kesiti bütünle karıştırmak demokratik ölçütü oy vermeye indirger.

Önce karşı görüşü tam haliyle kuralım. Seçmen tanımı hukuken ölçülebilirdir: kimin oy kullanabileceği, hangi yaşta ve hangi koşulda belirlenebildiği nettir. Bu netlik seçimlerin meşruiyetini denetlemek için değerlidir. Yurttaşlığın ahlaki ve siyasal yüklemleri ise, yani kamusal işlere katılım, eleştiri ve gerektiğinde jüri ya da yerel görev gibi yükümlülükler, belirsiz ve tartışmalıdır. Seçmen üzerinden konuşmak, ölçülebilirliği yüksek bir zemin sağlar. Bu açıdan bakınca daraltma bir kayıp değil, usul bakımından bir kazanımdır.

Ancak bu kazanımın bedeli var. Aristoteles Politika'da yurttaşı yargılama ve yönetme işine katılan kişi olarak tanımlar; yurttaşlığın çekirdeği dolayısıyla oy değil, paylaşılan karar sürecine dâhil olmaktır. Seçmen tanımına yaslandığımızda seçimler arası dönemdeki görüş bildirme, kamusal tartışma ve yerel karar süreçleri siyasal etkinlik olarak görünmez hale gelir ve ölçüt dışında kalır.

Sonuç olarak seçmen kavramı yurttaşlığın bir parçasını usul bakımından güvenceye alır, ama bütününü adlandırmaya yetmez. Demokratik tartışmada ölçüt oy sayısı olmamalı; katılımın hangi biçimlerinin kamusal olarak tanındığı olmalıdır.