Ritüele katılıp içeriğine inanmayan biri topluluğun parçası mıdır?

Bir topluluğa ait olmanın ölçütünü sorduğumuzda çoğu zaman inancı ilk sıraya koyarız: topluluk, ortak bir inancı paylaşanlardan oluşur gibi düşünürüz. Ama şu duruma bakalım. Bayramda aileyle birlikte ibadete giden, orucu tutan, cenazelerde yer alan biri var. Kendisine sorulduğunda ise öğretinin doğruluğundan emin olmadığını söylüyor.

Bunu hangi kelimeyle adlandıracağımızdan önce bir şeyi sormak istiyorum: bu kişiyi topluluğun dışına koymak için hangi gerekçe yeterli olurdu? 'İnanmıyor' demek yeterliyse, inanmadığını açıkça söyleyip her şeyi yerine getiren biri neden hâlâ dışarıda kalıyor? Yeterli değilse, o hâlde inanç tanımın gerekli bir parçası değil, en fazla bir beklenti mi?

Ters yönü de düşünüyorum. Ritüelin bütününe katılan ama içinde hiçbir bağlılık hissetmeyen biri topluluğun parçası sayılabilir mi? Burada da 'parça olmak' ile 'bağlı olmak' arasında bir ayrım gerekebilir gibi görünüyor. Bence asıl düğüm, bağlılığın içeriden mi yoksa dışarıdan mı tanımlanması gerektiğinde. Siz hangi ölçütü tercih ederdiniz?