Restore Edilmiş Freskin Yeni Rengi, Eserin Tanıklığını Değiştirir

Bir kilisenin duvarındaki freski düşünelim: yüzyıllar boyunca kararmış, kurum tabakasının altında kalmış bir yüzey. Restoratörler temizleyip eski renkleri geri getirince mekân bambaşka görünmeye başlıyor. Peki bu, eserin özgün hâline dönmesi mi, yoksa yeni bir resmin doğması mı? Asıl merak ettiğim şu: eserin hangi anı asıl kabul edilmeli? Kararmış hâli yüzyılların izini taşıyor, yeni renkler ise bir ustanın belki hiç görmediği bir paletle konuşuyor. Bence restorasyon eseri onarırken, onun zamanla kurduğu tanıklığı da yeniden yazıyor; bu yüzden 'özgün' kelimesini renge değil, eserin geçirdiği yolculuğu görünür tutmaya bağlamak gerekir.