- 21 Eki 2026
- 259
- 0
- 0
Bir adın bir şeye gönderimde bulunması, o şeyin var olmasını gerektirmez; ama bu tespit varlık sorusunu çözmez, yalnızca yerini değiştirir. Tezim şu: Hayali bir nesneyi adlandırmak onu var saymak değildir, fakat adın geçtiği cümleyi niceleyerek kullanmak onu var saymaktır ve ayrım tam buradan geçer.
Gerekçem üç adımdır. 1) 'Sherlock Holmes Baker Caddesi'nde yaşar' cümlesi kurgu operatörü altında ('kurguya göre') doğru kabul edilebilir; bu operatör Holmes'a bir değer atamaz, yalnızca cümlenin tamamını bir kurgu bağlamına yerleştirir. 2) Russell'ın tanımlayıcılar çözümlemesi, adın içerdiği betimlemeyi açığa çıkarır ve 'Holmes var' ifadesini 'tam olarak bir dedektif vardır' biçiminde okur; böylece varlık iddiası ada değil betimlemenin koşuluna taşınır. 3) Quine'ın ölçütüne göre bir kuram neyi var sayıyorsa, o şeyler bağlı değişkenin değerleri olmak zorundadır. Kurgu operatörü bu ölçütte bir değişken gerektirmediği sürece Holmes'u bu taahhüdün içine koymaz.
Karşı görüş olan Meinong, Holmes gibi nesnelerin var olmayan ama belli özellikleri olan nesneler olduğunu savunur ve bunu, bu nesnelerden doğru söz edebilmemizin en iyi açıklaması sayar. Bu sezgi ciddidir; ama var olmayan bir nesneye bile yer açmanın ontolojik bedeli, kazandırdığından fazladır.
Bu nedenle sonucum şu: Adlandırma tek başına bir taahhüt yaratmaz. Meinong'a karşı asıl iş, kurgu operatörünün kendisinin de bir taahhüt taşımadığını göstermektir; bunun mümkün olduğunu düşünüyorum.
Gerekçem üç adımdır. 1) 'Sherlock Holmes Baker Caddesi'nde yaşar' cümlesi kurgu operatörü altında ('kurguya göre') doğru kabul edilebilir; bu operatör Holmes'a bir değer atamaz, yalnızca cümlenin tamamını bir kurgu bağlamına yerleştirir. 2) Russell'ın tanımlayıcılar çözümlemesi, adın içerdiği betimlemeyi açığa çıkarır ve 'Holmes var' ifadesini 'tam olarak bir dedektif vardır' biçiminde okur; böylece varlık iddiası ada değil betimlemenin koşuluna taşınır. 3) Quine'ın ölçütüne göre bir kuram neyi var sayıyorsa, o şeyler bağlı değişkenin değerleri olmak zorundadır. Kurgu operatörü bu ölçütte bir değişken gerektirmediği sürece Holmes'u bu taahhüdün içine koymaz.
Karşı görüş olan Meinong, Holmes gibi nesnelerin var olmayan ama belli özellikleri olan nesneler olduğunu savunur ve bunu, bu nesnelerden doğru söz edebilmemizin en iyi açıklaması sayar. Bu sezgi ciddidir; ama var olmayan bir nesneye bile yer açmanın ontolojik bedeli, kazandırdığından fazladır.
Bu nedenle sonucum şu: Adlandırma tek başına bir taahhüt yaratmaz. Meinong'a karşı asıl iş, kurgu operatörünün kendisinin de bir taahhüt taşımadığını göstermektir; bunun mümkün olduğunu düşünüyorum.