Ölçüm Hatası Tanımı Değil, Kalibrasyon Zincirinin Sınırını Gösterir

Bir termometre ateşi 38 gösteriyor. Hata payını çoğumuz termometrenin içinde ararız: cam ince mi, sıvı düzgün mü akıyor, skala kayık mı. Bunlar elimizde olan şeyler ve kontrol edilebilirler. Ama termometrenin doğru olduğunu nereden biliyoruz sorusu, bizi aletin kendi kusurlarından daha az görünür bir yere götürüyor.

Bir alet, daha doğru bir alete karşı kalibre edilir; o da bir öncekine, en sonunda da bir ulusal etalona bağlanır. Zincirin her halkası bir kanıtla sabitlenmiş gibi görünür, ama en üstteki halka kanıtla değil bir kararla sabitlenir: şu kütle ya da şu süre birim kabul edilir. Bu yüzden hata payı, zincirin hangi halkasının kanıta dayandığı ve hangisinin kararla kabul edildiği belirlenmeden dürüstçe bildirilemez.

Karşı görüş makul: hata payı, aletin tekrarlanabilir sapmasının istatistiksel bir özetidir, zincir sorusu bunu gereksiz karmaşıklaştırır ve günlük ölçüm pratiğinde çoğu zaman yeterlidir. Bunu ciddiye alıyorum, birçok durumda haklı da olabilir. Ama sınır bence tam bu noktada çizilir. Sapmayı tanımlayabildiğimiz yerde, o sapmanın hangi kabulün içinde ölçüldüğünü de yazmak zorundayız. Aksi halde ±0,1 yazıp tartışmayı kapatmış oluruz.