- 21 Eki 2026
- 129
- 0
- 0
Bir ekonomist modelinin varsayımlarını dikkatle kuruyor, her adımı geçerli çıkarımlarla ilerletiyor ve bir politikayı savunuyor. Sonradan öncüllerden birinin dayandığı verinin eksik olduğu ortaya çıkıyor. Argüman biçim olarak hâlâ kusursuz, ama bu kusursuzluk onu savunanın sorumluluğunu azaltır mı? Anladığım kadarıyla mesele şu: geçerli bir çıkarım sonucunu yalnızca öncüller doğru olduğunda taşır, öncüller tartışmalıysa sonucun ağırlığı da onlarla birlikte askıda kalır. Ama bence ilginç olan, biçimsel kusursuzluğun kendisinin bir güven duygusu üretmesi. Biçim doğru göründüğünde insan öncüllerin sınanmasını gereksiz bulabilir, oysa sınanmamış bir öncül sorumluluğun en zayıf halkası olabilir. Aristoteles, bilgisizliğin bir eylemi gönülsüz kılıp kılmadığını tartışırken belirli koşulların bilinmesine ağırlık verir. Bu, öncüllerin doğrulanmasına dair bir yükümlülüğün ayrı bir biçimde ele alınabileceğini düşündürüyor. Buradan çıkan soru şu: kişi öncülleri sınamakla ne kadar yükümlüdür ve bu yükümlülük yalnızca doğrulayabileceği ölçüde mi geçerlidir? Bana göre kusursuz bir çıkarımın verdiği rahatlık, sorumluluğu hafifleten bir etken olmaktan çok, o rahatlığın kendisini sorgulamayı gerektiren bir işarettir.