Kötülük sorusu Tanrıya mı, yoksa yorumcuya mı yöneltilmeli?

Bir durum düşünelim: bir kutsal metnin belirli bir pasajı, yüzyıllar boyunca bir topluluğun bazı üyelerine uygulanan dışlamayı gerekçelendirmiş olsun. Pasaj metinde duruyor, ama o dışlamayı meşru kılan okuma bir yorumcunun seçimi. Kötülük sorusu klasik biçiminde hep Tanrıya yöneltilir: Tanrı hem kadir hem hayırsever ise kötülük neden var? Bu soru Tanrının sıfatlarını tartışmaya açar. Ama yukarıdaki durumda zararlı sonucu doğuran şey metnin ötesinde bir yorum etkinliği gibi görünüyor ve bu etkinliğin sorumluluğu yorumcuya ve onu kuran kurumlara kayıyor.

Kendi anladığım kadarıyla mesele şu: kötülüğün bir kaynağı var, bir de onun ahlaki yükünü taşıyan fail var ve bunlar her zaman aynı kişi değil. Erdem etiği bu noktada yorumcunun karakterine bakar; kötü bir okuma, okuyanın adalet duygusundan yoksunluğunun belirtisi mi? Ödev etiği metnin buyruğu ile yorumcunun görevini ayırır. Sonuççuluk ise zararın toplamına bakar ve kimin yazdığından çok hangi okumanın zarar ürettiğini sorar. Üç gelenekte de Tanrının suçu hafifler mi, yoksa yalnızca başka bir adrese mi taşınır? Hume'un Doğal Din Üzerine Diyaloglar'daki karakterleri de bu gerilimi açık bırakır.

Benim gerçekten merak ettiğim yer şu: bir yorumun zararlı olduğunu söylemek için metnin kendisinin de sorgulanması gerekir mi, yoksa yalnızca okumanın mı? Bu ayrım sorumluluğu gerçekçi biçimde dağıtmak için işe yarar bir ölçüt olabilir mi?