Kaygının Hızlandırdığı Karar Özgürlüğün Kanıtı Değildir

Bazı kararlar verildikleri anda taşınamayacak kadar ağır görünür, bu yüzden hemen verilir. Gece yarısı bir mesajı göndermek ya da bir teklifi reddetmek üzere parmağın ekranın üstünde durduğu an, kaygının sunduğu bir kısa yoldur: ne kadar çabuk karar verirsek, o kadar az titreriz. Kierkegaard kaygıyı özgürlüğün baş dönmesi olarak okur; olanaklı olanın uçurumuna bakmaktır bu. Sartre'da da kaygı, seçimin bize ait olduğunu bilmenin bilincidir. Bu iki okumadan hızlı karar ile özgürlük arasında kolay bir kopukluk çıkarılabilir: çabuk verilen karar düşünülmemiş karardır, düşünülmemiş karar da özgür olmayan karardır.

Bu sezgiyi küçümsemek istemiyorum. Kaygı altında verilen karar çoğu zaman bir zorunluluk duygusuyla gelir ve bu duygu gerçektir. Yine de hızı ölçüt yapmak bence yanlıştır. Hız kaygının sıcaklığını gösterir, kararın sahibini göstermez. Asıl soru şudur: Kaygı geçtikten sonra da bu seçimin gerekçesini savunabilir miyim, onu kendi adıma yeniden söyleyebilir miyim? Bu gerekçeyi sonradan üstlenmek, bu anı bir seçime dönüştürür.

Tezim şu: Hız, özgürlüğün eksik kaldığının kanıtı değildir; kaygılı bir karar da özgür olabilir. Ama o kararı gerekçesiyle sahiplenmeyi reddettiğimizde, özgürlüğün kendisinden kaçmış oluruz. Sorumluluk, kararın ne kadar hızlı verildiğine değil, onu sonradan üstlenip üstlenemediğimize bağlıdır.