Haklı Çıkmak Doğruyu Göstermez

Tartışmada iki ayrı iddia çoğu zaman aynı kefeye konuyor: argümanın geçerliliği ve sonucun doğruluğu. Geçerlilik, öncüller doğru olsaydı sonucun zorunlu olarak doğru çıkacağı anlamına gelir. Doğruluk ise sonucun gerçekle uyuşmasıdır. Bunlar bağımsızdır: geçerli bir argüman yanlış öncüllerle yanlış sonuca varabilir, geçersiz bir argüman da tesadüfen doğru sonuca ulaşabilir.

Haklı çıkmak üçüncü bir şeydir. Bir tartışmada haklılık, karşı tarafın direncinin kırılması, son sözü söyleyebilmek ya da dinleyicinin bizi onaylaması anlamına gelir. Bu ikna gücüyle ilgilidir, ikna ise sıra, üslup ve dinleyicinin önyargıları gibi konuyla doğrudan ilgisi olmayan etkenlerle de sağlanabilir. Dolayısıyla bir tartışmayı kazanmak, savunduğumuz sonucun doğru olduğunu göstermez.

Karşı görüşün güçlü bir yanı var: uzun vadede doğruya en yakın şey, sürekli eleştiriye açık tartışmalarda ayakta kalan şeydir. Bunu kabul ediyorum; ama bu sürecin bir özelliğidir, her tek tartışmanın değil. Tek bir kazanılmış konuşma, sonucun doğruluğu hakkında yeterli kanıt sunmaz.

Pratikte bu ayrımı fark etmenin yolu, karşı taraf ikna olduğunda hangi öncülü kabul ettiğini ayrı ayrı görmektir. Cevap yalnızca 'sen öyle dedin' ya da 'yorgun düştüm' ise, ortada haklılık vardır ama doğruluk henüz gösterilmemiştir. Bu nedenle bir tartışmada asıl ölçüt kimin haklı çıktığı değil, hangi öncülün gerçekten sınandığıdır.