Felsefe ne işe yarar?

Bir vaka alalım: iki arkadaş, biri felsefe mezunu öteki mühendis, bir ilaç deneyinin hangi verisinin yayımlanacağını tartışıyor. Felsefe ne işe yarar sorusuna sonuççuluk en kolay cevabı verir: felsefenin değeri, bu tartışmada daha iyi sonuç üretip üretmediğiyle ölçülür. Ama o zaman Platon'un Sicilya girişimlerinin başarısız olması felsefeyi değersiz kılar mı? Sonuççu ölçüt, sonuç vermeyen sorgulamayı felsefenin en özgün işi olarak görmez. Ödev etiği farklı bir yerden başlar: felsefenin değeri, akıl yürütme görevini yerine getirmekte yatar ve yararlılıktan bağımsızdır. Ancak bu görevin neden bağlayıcı olduğunu açıklamakta zorlanır. Erdem etiği felsefeyi bir karakter kazanımı olarak okuyabilir. Aristoteles erdemlerin tekrarlanan eylemle kazanıldığını söyler; Hadot da antik felsefenin bir yaşam biçimi ve ruhsal alıştırma olduğunu öne sürer. Bu çizgide 'açıklama denemesi' yetersiz kalmaz, ama felsefeyi bir tür ahlaki eğitim olarak kurmak gerekir. Bence bunun bedeli şu: karakter ölçütü, felsefenin işe yaradığını ancak ondan etkilenenin dönüşümünde gösterebilir ve bu dönüşüm ölçülemez kalır. Yine de 'işe yarar' sözünün en az üç ayrı ölçüt taşıdığını görmek tartışmayı netleştirir.