Epikürcülük Sözcüğü Hazzı Değil, Sade ve Sıradan Bir Hayatı Çağrıştırır

Birine Epikürcü dediğimizde çoğu kişinin aklına bolluk içinde keyif sürmek geliyor: pahalı yemekler, eğlence ve zevkten taşan bir hayat. Oysa Epikuros'un öğretisinde haz, önce bedenin acı çekmemesi ve ruhun kaygıdan uzak durması anlamına gelir. Ona göre en yüksek hazza, ihtiyaçları az, dostluğu ve düşünceyi merkezde tutan sade bir yaşamla ulaşılır. Lüks ise yeni arzular doğurup dinginliği bozduğu için bu hazzın karşısına konur.

Bu çağrışımın bir payı doğru: öğreti gerçekten sadeliği ve kaygısızlığı öne çıkarıyor. Ama günlük kullanım haz kelimesini yalnızca zevk anlamında kurduğunda, Epikuros'un dinmeyen bir arzuyu tatmin etmek yerine arzunun yokluğunda bulunan dinginliği hazzın kendisi saydığı ayrım kayboluyor. Bu kayıp küçük bir ayrıntı gibi görünebilir, ama bütün öğretinin nasıl okunacağını belirler.

Bence asıl dikkat edilmesi gereken, akım adlarının öğretinin kendisinden önce bir sınıfın alışkanlığını taşımasıdır. Epikürcü denince sadeliğin değil bolluğun akla gelmesi, adı kullananların argümanı okumadığını gösteriyor. Yine de bu düzeltmeyi yapmak kolay değil, çünkü sözcük anlamını yalnızca sözlükte değil, kullanım içinde kazanıyor.