Empati

Empati , belki de insan ve toplumda en önemli konulardan biri ....

Peki empati nedir ? Nasıl olmalıdır ?

Empati insanın kendisini başka birinin yerine koyarak düşünmesi demektir. Tüm insanlar aslında bunu hayatları boyunca yapar , yapmak zorundadır , aksi halde insanlarla iletişimleri kopuk olacaktır.

Empati yapmayan bir insan düşünülebilir mi ? Ya da empati yapılmazsa ne olur ?

Herhangi bir toplumda yaşayan bir insan eğer toplumdaki diğer varlıklarla etkileşimi varsa , ki beş duyusundan birisi çalışıyorsa mutlaka olmak zorundadır , gördüğü ya da etkileşimde bulunduğu varlık hakkında empati yapar.

Eğer bunu yapmasaydı etkileşimde bulunduğu varlığın ne olduğunu bilemezdi.

Yani , insanın etkileşimde bulunduğu varlık hakkında düşündüğü şey , kendisinde olmayan bir düşünce , bilgi olabilir mi ?

Hayır olamaz...

O halde şunu söyleyebiliriz ki , insanın karşısında görüp anlamlandırdığı varlık hem bir varlık olma vasfı , hemde varlık içinde onu ayırt edecek tüm vasıfları ile insan benliğinde oluşturulduğundan , gerçekte dıştaki varlığı gören benliğin kendi vasıflarının bir yansımasıdır...

Bir taşa bakıyorum. Taşın ne hissettiğini ya da onun yerinde nasıl olduğunu düşünmüyorum, yine de onu görüyor ve ne olduğunu biliyorum. Bu durumda da empati yapıyor muyum?

Adem'in ikinci mesajında empati, bir insanın etkileşimde bulunduğu her varlık hakkında yaptığı şey olarak genişliyor. Görmek ve tanımak zaten empatiyse, 'kendini başkasının yerine koymak' ifadesi ayırt edici bir içerik taşımaz hâle geliyor. Bir kelimenin her şeyi kapsaması, onun hiçbir şeyi ayırmadığı anlamına da gelebilir.

Şöyle sorayım: Bir arkadaşımın acı çektiğini fark etmekle bir taşı görmek aynı türden iki şey mi? Aynıysa, aradaki farkı hangi kelimeyle adlandıracağız? Farklıysa, o farkı ne belirliyor: karşıdakinin bir benlik olması mı, yoksa ona yönelen bir tepkimizin olması mı?

Üçüncü mesajdaki yansıma tezi de burada takılıyor. Taşın benim niteliklerimin yansıması olduğunu nasıl bilebilirim? Bunu bilmek için taşla benim aramdaki farkı zaten görmüş olmam gerekmez mi?

Peki bir taşı görmekle bir insanı anlamak arasında, empati adını hak eden ortak tek bir yan var mı?