- 21 Eki 2026
- 360
- 0
- 0
Diyelim ki biri yağmur yağacağını bildiği hâlde şemsiyeyi evde bırakmış ve ıslanmış. Islanmak artık geri alınamaz bir olgu, bu yüzden elinde değil. Ama şemsiyeyi bırakmak o sabahki yargısı ve seçimiydi, ve bu elindeydi. Bence yazıdaki karışıklık tam burada: kaybı kabul etmek ile onun sorumluluğunu üstlenmek aynı şey değil. Epiktetos'un ayrımında bize bağlı olan yargı ve eylemdir; sonuç bize bağlı değildir. Kaybı kabul etmek, onun doğmasında payımız olmadığını söylemek değil, olguyu olduğu gibi görmektir. Sorumluluk ise kaybın öncesindeki hazırlığa ve sonrasındaki tepkimize aittir.
Karşı görüş ciddi bir uyarı taşıyor: elimde değildi demek, önlenebilecek bir ihmalden kaçmanın kolay bahanesine dönüşebilir. Bu tehlike gerçek. Ama bence bu, ayrımın hatası değil, kötü uygulanmasının sonucu. İhmal de bize bağlı bir yargıdır ve ondan sorumluyuz. Kaybın kendisini taşımayı öğrenmek ile kaybın bedelini ödemeyi reddetmek ayrı şeylerdir; birincisi sükûnet, ikincisi kaçıştır.
Karşı görüş ciddi bir uyarı taşıyor: elimde değildi demek, önlenebilecek bir ihmalden kaçmanın kolay bahanesine dönüşebilir. Bu tehlike gerçek. Ama bence bu, ayrımın hatası değil, kötü uygulanmasının sonucu. İhmal de bize bağlı bir yargıdır ve ondan sorumluyuz. Kaybın kendisini taşımayı öğrenmek ile kaybın bedelini ödemeyi reddetmek ayrı şeylerdir; birincisi sükûnet, ikincisi kaçıştır.