Canlı ve Cansız maddeyi ayırt edebilen var mı?

Canlı olmak kendi isteğiyle hareket etmek mi demek?
canlı ve cansız maddeyi nasıl ayırt edersiniz?

Açılış mesajında iki ayrı soru var ve biri ötekinin ön koşulu değil: birincisi canlılığın ne olduğunu, ikincisi bir örneğin canlı olup olmadığının nasıl anlaşılacağını soruyor. Birincisine 'kendi isteğiyle hareket etmek' yanıtı verilirse, 'kendi' ve 'istek' kavramlarının da açıklanması gerekir; yoksa tanım bir sözcüğü başka bir sözcükle değiştirmiş olur.

Bu noktada Maturana ve Varela'nın otopoiez kavramı işe yarayabilir. Kabaca kuramın iddiası şu: bir sistem kendi bileşenlerini üreten ve bu üretim sayesinde kendi sınırını koruyan bir örgütlenmeye sahipse canlıdır. Tanım 'istek'e dayanmaz, sorulan şey örgütlenmenin kapalı olup olmadığıdır. Yine de üç sorun görüyorum. Birincisi, örgütlenmeyi tespit etmek gözleme dayanır; yani tanım ile ölçüt yine ayrılmıyor mu? İkincisi, bir alev sınırını korur gibi görünür ama kendi bileşenlerini üretmez; ölçüt bunu ayırabiliyor mu? Üçüncüsü, virüsler kendi bileşenlerini üretme kapasitesini ancak başka bir hücrenin içinde gösterir; onlar sınırda mı, dışarıda mı kalır?

Sonuç olarak iki soru birbirinden ayrılıyor: canlılığın hangi özelliklerden oluştuğu ve bu özelliklerin bir örnekte gözlemlenip gözlemlenmediği. Birincisine verilecek yanıt ikincisini otomatik olarak çözmez. Otopoiezi yeterli bir koşul mu, yalnızca gerekli bir koşul mu saymak gerektiği, tartışmanın asıl düğümü olabilir.