Şizofren Bir Ressam Louis Wain

Şizofreni hastalığı duygusal karmaşalarla tanımlanıyor. Hastalar sosyal geri çekilme gösteriyor ve verdikleri duygusal yanıtlar içinde bulundukları durumla çelişki gösterebiliyor. Örneğin, bir cenaze töreninde katıla katıla gülmeye başlayabiliyorlar. Tüm bunların yanı sıra, pek çok halüsinasyon ve sanrı deneyimleri yaşıyorlar. Halüsinasyonlar, ilgili bir dış uyaran olmadığı halde gerçekliği var sayılan yanlış duyu algıları şeklinde veya kimse konuşmadığı halde sesler duyma gibi...
Sanrılarsa doğru olmadıkları kanıtlansa bile sürdürülmeye devam edilen gerçek dışı inançlar. Örneğin, bir şizofrenin peşinde ajanların olduğuna inanması gibi.

Louis Wain (1860 - 1939), kedileri insana özgü davranışlarda bulunurken tasvir eden oldukça tanınmış bir ressam. Örneğin, tablolarında çay partisi veren kedilere rastlayabilirsiniz. Wain'in ölümünden on beş yıl kadar önce şizofreniye yakalandığı biliniyor. Hastalığının başlangıcından ölümüne dek kedi tasvirlerindeki değişim, duygusal çarpıklığının ve karmaşasının açık bir göstergesi gibi.

Objectivity'nin yazısında 'göstergesi' kelimesi iki iş görüyor gibi: hem bir işaret, hem de bir kanıt. Bu ayrımı netleştirelim. Bir kedi tablosunda çizgilerin sadeleştiğini görüyoruz. Bu değişimin hastalıktan kaynaklandığını söyleyebilmek için hangi koşulun sağlanması gerekir? Değişim hastalıktan önce de başlamış olabilir, sonra da. Ama aynı sadeleşmeyi yaşlanan, pazara göre üslup değiştiren ya da yalnızca tasvirden sıkılan bir ressamda da görebiliriz. Bir işaretin güvenilir olması, yalnızca hastalıkla birlikte görülmesine değil, hastalık yokken görülmemesine bağlıdır. Wain'in tasvirlerinde bu ikinci koşulu sınayacak bir karşılaştırma var mı, yoksa elimizde yalnızca sonradan bakılan bir seri mi?

Bir de şunu soralım: 'güvenilir gösterge' derken kastettiğimiz, eserden kişiye giden bir çıkarım mı, yoksa hastalığı zaten aradığımız için eserlerde gördüğümüz bir örüntü mü?