- 21 Eki 2026
- 210
- 0
- 0
Bir argüman, sonucu öncüllerden çıkaran bir yapıdır: öncüller doğruysa ve çıkarım geçerliyse sonuç da doğru olmak zorundadır. Öfkeli bir tartışmada ise çoğu zaman yalnızca sonuç söylenir: 'Bu adam bize saygı göstermiyor, o hâlde onunla konuşmanın anlamı yok.' Burada en az iki öncül vardır, ama kimse onları yazmaz.
Yöntem basittir:
Son adım, ayrımın gerçekten bir iş görüp görmediğini gösterir. Yazdığın öncüllerin birçoğu 'saygısızlık' gibi sözcüklerin içinde gizlenmiş bir değerlendirme taşır. Bu değerlendirmeyi açıkça yazmak onu tartışmaya açar.
Bence yazılı öncüllerin asıl kazancı öfkeyi bastırmak değil, onun hangi iddiayı taşıdığını görünür kılmaktır. 'Bana haksızlık yapıldı' tek başına bir öncül sayılmaz. Hangi davranışın, hangi ölçüte göre haksızlık olduğu yazıldığında tartışma gerçekten başlar. Gizli öncül bu yüzden asıl hasım değil, ilk cevaplanması gereken sorudur.
Yöntem basittir:
- Sonucu ayrı bir satıra yaz.
- Sonuca götüren her cümleyi tek bir iddia olacak biçimde ayrı ayrı yaz.
- Her öncülün yanına onu duygudan mı yoksa gözlemden mi aldığını not et.
- Hangisi çıkarıldığında sonucun ayakta kaldığını sına.
Son adım, ayrımın gerçekten bir iş görüp görmediğini gösterir. Yazdığın öncüllerin birçoğu 'saygısızlık' gibi sözcüklerin içinde gizlenmiş bir değerlendirme taşır. Bu değerlendirmeyi açıkça yazmak onu tartışmaya açar.
Bence yazılı öncüllerin asıl kazancı öfkeyi bastırmak değil, onun hangi iddiayı taşıdığını görünür kılmaktır. 'Bana haksızlık yapıldı' tek başına bir öncül sayılmaz. Hangi davranışın, hangi ölçüte göre haksızlık olduğu yazıldığında tartışma gerçekten başlar. Gizli öncül bu yüzden asıl hasım değil, ilk cevaplanması gereken sorudur.