Yurttaşlık Görevi, Denetimimizde Olan Bir Erdem Olarak Savunulabilir

Bir apartman toplantısını düşünün. Herkes aidatın yanlış harcandığından yakınır, ama oturumda çoğu kişi sessiz kalır. Bu sessizliğe ihmal mi, yoksa başka bir şey mi demeli, ona bile ayrı ayrı bakmak gerekir. Stoacılar insanın birden çok rolü olduğunu söyler: evlat, komşu, yurttaş. Her rolün gerektirdiği bir davranış vardır ve Stoa bunu uygun düşen görev, yani kathēkon diye adlandırır. Yurttaşlık da böyle bir roldür.

Burada iki yanı ayırmak gerekiyor. Oy vermek, konuşmak, yasalara saygılı davranmak, sorumluluk almak elimizdedir. Oylamanın sonucu, bir yasanın hangi yöne evrileceği ya da bir kararın toplumda nasıl karşılık bulacağı ise elimizde değildir. Yurttaşlık görevini erdem alanına taşımak, onu sonuçtan değil, bu rolü ne kadar dürüstçe oynadığımızdan ölçmek demektir.

Bu bakış bir sınır da getirir. Rolün içeriği haksız bir yasa ya da kötü bir emir olabilir. Stoacılar böyle bir durumda rolü terk etmeyi değil, o rolün içinde adil kalmayı önerirdi. Görev böylece dışarıdan gelen bir dayatma olmaktan çıkar ve kendi yargımızla yerine getirdiğimiz bir eyleme dönüşür. Bu yargının dayatmayı ne zaman reddetmeyi de gerektirdiğini düşünmek, görevin gerçekten erdem alanına ait olup olmadığını sınamanın yoludur.