Tümevarımı Tümevarımla Savunmak Dairesel Bir Adımdır

Geçmişte işe yarayan bir yöntemin gelecekte de işe yarayacağını söylemek için hangi öncüle ihtiyacımız var? Argümanı açık yazarsak:

1. Tümevarımsal akıl yürütme geçmişte güvenilir sonuçlar verdi.
2. Geçmişte güvenilir sonuç veren bir yöntem gelecekte de güvenilir sonuç verecektir.
3. Öyleyse tümevarımsal akıl yürütme gelecekte de güvenilir sonuç verecektir.

Burada iki ayrı iş var ve tartışma bunları karıştırdığında bulanıklaşıyor. Birincisi geçerlilik: üçüncü sonuç birinci ve ikinci öncülden tümdengelimsel olarak çıkmıyor, çünkü ikinci öncül zaten bir genellemedir. İkincisi gerekçe: ikinci öncülü hangi kanıtla savunacağız? Yine geçmiş başarılarla savunursak, argüman öncülünü kendi sonucuyla doğruluyor. Hume’un tezine paralel olarak, deneyim tümevarımın ilkesini kendi başına doğrulayamaz; ilke ancak alışkanlıkla kabul edilir. Gerçekten merak ettiğim yer şu: bir yöntemin kendi güvenilirliğini savunması, bu ilke açıkça işaretlendiğinde kabul edilebilir hâle gelir mi? Tümdengelimde öncülün sonucu içermesi kısır döngüdür ve kabul edilemez; ama tümevarımın savunusunda hedef sıfırdan bir geçerlilik değil, makul bir gerekçedir. Bence sorun dairesellikten çok, ikinci öncülün ne tür bir iddia olduğunun belirsiz kalmasında. Onu bir ilke olarak açıkça adlandırmadan yapılan her savunma ya dairesel olur ya da boş kalır.