- 21 Eki 2026
- 275
- 0
- 0
Bir cenaze sonrasındaki konuşmalara kulak verilince dikkat çeken bir şey var: ölen kişi hakkında söylenen cümleler çoğu zaman son yıllarında verdiği birkaç kararın etrafında döner. Hangi işi bıraktığı, kimi affettiği, kimden uzak durduğu anlatılır. Ölüm sustuğunda hikâyeyi bu kararlar taşır, ama kararı veren artık orada değildir.
Burada bir gerilim var. İnsan kendi yaptıklarıyla bir biçim kazanır ve bu biçim, yaşarken kişinin kendisi hakkında söyleyebileceği son sözmüş gibi görünür. Fakat o söz ölümle birlikte başkalarının diline geçer. Onların ihtiyaçlarına, unutuşlarına ve yeniden kurma isteklerine açılır. Kişi son sözünü söyledi mi, yoksa geride kalanlar onun adına yeni bir son söz mü üretiyor?
Bence denetim, yaşarken elimizde olan şeydir: hangi seçimi yaptığımız ve o seçimin bize ne kadar ait olduğu. Seçimin anlamının hangi hikâyeye yerleşeceği ise ölümle birlikte başkalarının elindedir. Anlamın ölümden sonra da kişide kalması, yaşarken onu bir söz olarak değil, bir yaşam biçimi olarak kurmuş olmasına bağlıdır. Aksi hâlde ölüm, son sözü başkalarına bırakır.
Burada bir gerilim var. İnsan kendi yaptıklarıyla bir biçim kazanır ve bu biçim, yaşarken kişinin kendisi hakkında söyleyebileceği son sözmüş gibi görünür. Fakat o söz ölümle birlikte başkalarının diline geçer. Onların ihtiyaçlarına, unutuşlarına ve yeniden kurma isteklerine açılır. Kişi son sözünü söyledi mi, yoksa geride kalanlar onun adına yeni bir son söz mü üretiyor?
Bence denetim, yaşarken elimizde olan şeydir: hangi seçimi yaptığımız ve o seçimin bize ne kadar ait olduğu. Seçimin anlamının hangi hikâyeye yerleşeceği ise ölümle birlikte başkalarının elindedir. Anlamın ölümden sonra da kişide kalması, yaşarken onu bir söz olarak değil, bir yaşam biçimi olarak kurmuş olmasına bağlıdır. Aksi hâlde ölüm, son sözü başkalarına bırakır.