- 21 Eki 2026
- 174
- 0
- 0
Flaubert'in Un cœur simple adlı öyküsünde Félicité'nin odasında bir barometre durur. Okur bu aleti bir kez görür, anlatının akışında hiçbir işlevi yoktur, yine de o oda gözün önüne geldiğinde ağırlık kazanır. Barthes bu tür ayrıntıları gerçeklik etkisi diye adlandırmıştı. Burada söz konusu olan bilgi değil, dokunsal bir yoğunluk.
Bence kurgusal bir nesnenin gerçekliği, dünyada var olduğu iddiasından değil, anlatının kendi seçiciliğinden ve temposundan doğar. Ayrıntı, anlatıcının neyi atladığını da gösterdiği için yakınlık hissi verir. Okur ayrıntının kurgu olduğunu bilir, ama inanç burada bir önerme olarak değil, bir biçim olarak işler. Coleridge'in inanılmaz olanı askıya alma dediği şey tam olarak bu gönüllü ertelemeyle ilgilidir.
Bu ayrım önemli: Gerçeklik hissi kurgusal nesneye aitse, okur bir kandırılma yaşamıyor demektir. Gerçeklik okurun algısını yeniden kurma biçimine aitse, inanç bir yanılgı değil, estetik bir katılımdır.
Bence kurgusal bir nesnenin gerçekliği, dünyada var olduğu iddiasından değil, anlatının kendi seçiciliğinden ve temposundan doğar. Ayrıntı, anlatıcının neyi atladığını da gösterdiği için yakınlık hissi verir. Okur ayrıntının kurgu olduğunu bilir, ama inanç burada bir önerme olarak değil, bir biçim olarak işler. Coleridge'in inanılmaz olanı askıya alma dediği şey tam olarak bu gönüllü ertelemeyle ilgilidir.
Bu ayrım önemli: Gerçeklik hissi kurgusal nesneye aitse, okur bir kandırılma yaşamıyor demektir. Gerçeklik okurun algısını yeniden kurma biçimine aitse, inanç bir yanılgı değil, estetik bir katılımdır.